Van Gogh aan het bier?

Van Gogh aan het bier?

[2015] Dit jaar is het 125 jaar geleden dat de schilder Vincent van Gogh stierf. Dit feit wordt door veel musea en culturele instellingen aangegrepen om extra aandacht aan de kunstenaar te geven, die op 30 maart 1853 in Zundert het levenslicht zag. Dat was ruim anderhalve eeuw te vroeg om het bier van die naam te drinken. Sterker nog, zelfs de bouw van de trappistenabdij waar het bier zijn oorsprong vindt, zou nog een halve eeuw op zich laten wachten.

Helemaal bierloos is het oeuvre van Van Gogh gelukkig niet gebleven. Inspiratie voor zijn bekendste Nederlandse schilderij “De Aardappeleters” doet van Gogh op als hij eind 1881 in de leer komt bij schilder Anton Mauve in Den Haag, die getrouwd is met zijn nicht. Mauve leert hem werken met water en olieverf. Hij maakt er kennis met het werk van Jozef Israëls. Onder andere “Boerenfamilie aan tafel”: een familie aan tafel in het schemerduister van hun boerderij. De heer des huizes heeft een gezonde pul bier voor zich staan. Anders dan bij Israëls is bij de Aardappeleters de bierpul niet meer terug te vinden. Die omissie maakt Van Gogh meer dan goed met een klein stilleven dat hij in 1885 schildert. Het werk toont drie houten bierpullen.

Als Van Gogh verhuist naar Parijs wordt zijn kleurstelling lichter. In de twee jaar dat hij bij zijn broer Theo in die stad woont, is hij vaak in het café te vinden. Zijn periode in Parijs geldt als het begin van zijn artistieke doorbraak. Gaugin, Seurat, Toulouse Lautrec en Pisarro behoren er tot zijn kennissen. Hij eet en drinkt  vaak in café Le Tambourin van Agostina Sagatori. Volgens de mythe drinkt hij daar geen bier maar absint.

Dat is jammer, want in tegenstelling tot bier heeft deze groene kruidenlikeur een slechte invloed op de gemoedstoestand van mensen die het drinken. Het hoofdbestanddeel van Absint is de alsemplant. Alsem heeft een bittere smaak en bevat de geurstof thujon, die in grote doses giftig is. Het heeft een effect op het zenuwstelsel, de spieren en de nieren van de mens. In het Parijs van vlak voor de eeuwwisseling was absint razend populair. Men liet een suikerklontje zich volzuigen met absint en maakte de drank daarmee zoeter. Volgens velen leidt overmatig drinken van absint tot krampen en waanzin en ook de geestestoestand van Van Gogh wordt mede aan zijn liefde voor de groene drank toegeschreven. Vanwege zijn ongezonde werking is de drank in Nederland zelfs jarenlang verboden geweest.

Het café was voor Vincent niet alleen een plek om te ontspannen, om inspiratie op te doen of te schilderen, het deed ook dienst als galerie. Uit armoede betaalt Van Gogh voor zijn verteringen met schilderijen van bloemstillevens, die in het café worden opgehangen. Het is voor het eerst dat zijn schilderijen voor een breder publiek te zien zijn. In 1887, drie jaar voor zijn dood, schildert Van Gogh kroegbazin signora Sagatori aan een tafeltje van haar café met een grote pul bier. Op het schilderij is duidelijk te zien dat de tafeltjes in café Le Tambourin aan de Boulevard de Clichy de vorm van tamboerijnen hebben.

Meer verhalen in het boek “Van brood tot Brood”, te bestellen bij Biermagazine.

Tags:
,
Geen reactie's

Sorry, het is niet mogelijk om te reageren.