[2024] Afgelopen week organiseerde VandeStreekBier het eerste Fresh Hop Festival van Nederland. Fresh hop is precies wat het zegt te zijn: verse hop; die de brouwer direct na de pluk toevoegt aan het bier. Het gebruik van verse hop is iets bijzonders. Zodra ze geplukt zijn, gaan hopbellen in kwaliteit achteruit. Om hop te bewaren moet je het drogen. In het gebied waar de aromatische Amerikaanse hop groeit, aan de westkust van de Verenigde Staten, werd fresh hop populair om een echt seizoensbier te creëren. Het Fresh Hop Festival van Yakima is één van de bekendste, maar ook in Portland wordt de hopoogst goed gevierd. Na een aantal bezoeken aan hun hopleveranciers in de VS besluiten de broeders Van de Streek het idee van een Fresh Hop Festival naar Nederland te brengen. Verschillende brouwerijen nemen de uitdaging aan om een fresh hop bier te presenteren. In Utrecht zijn er meer dan twintig te proeven.
Het valt me op dat het best lastig is om het karakter van verse hop in het bier te ontdekken. Ik had verwacht dat het effect groen en krachtig zou zijn, maar het blijkt opvallend subtiel. Sterker nog, als de brouwer het je niet vertelt, merk je de aanwezigheid van verse hop nauwelijks op. VandeStreek heeft drie bieren waarbij je de gewone versie naast de versie met verse hop kunt proeven. Bij pils en IPA blijkt het hopkarakter net iets bloemiger en sterker ingekleurd bij het bier met verse hop. Alsof je in een aquarel de kleuren wat sterker aan zet. Bij de NEIPA vond ik de versie zonder verse hop zelfs beter. Het basisbier was al mooi in balans en het verse hopkarakter overschreeuwde zichzelf.
Er zijn globaal twee momenten om de verse hop toe te voegen, warm of koud. Bij warm gebruik voegt de brouwer de hop toe aan het warme wort in de whirlpool. Koude toevoeging gebeurt tijdens de vergisting, of zelfs helemaal aan het eind, in de helderbiertank. Op die laatste manier kun je snel een fresh hop bier maken van bijna ieder biertype en het effect ook goed vergelijken met het bier zonder fresh hop.
Het is belangrijk om hopbellen te gebruiken van hopranken die al een aantal jaar oud zijn. Net als bij druivenstokken, geven de oudere planten hopbellen met de mooiste en krachtigste aroma’s. Jongere ranken geven vaak nog een groene smaak, die al snel drogend wrang wordt.
Omdat het effect van verse hop zo subtiel is, komt het effect van verse hop het beste naar boven in een bier dat weinig verstorende factoren kent: een gist die weinig esters aanmaakt, zoals een lagergist laat de hop echt schijnen. Ook mag de mout niet in de weg zitten. En met de overige hopgift loop je al snel het risico dat de drinker door het bos niet door de bomen niet meer ziet. Het hopkarakters is dan al snel te sterk om de subtiele toevoeging nog te kunnen ontdekken. Het beste bier van het festival is dan ook een cold IPA. In Gruun Gold van brouwerij Wentersch uit Winterswijk blijkt de verse hop op z’n mooist naar voren te komen.