[2025] In 2025 kiest Hertog Jan de Rijn als het thema voor haar vatgerijpt serie. De vatgerijpt serie is een prachtig initiatief van de brouwerij uit Arcen, waar Gerard van den Broek destijds mee begonnen is, geïnspireerd op de ervaringen van het zusterbedrijf Goose Island in Chicago. Ik heb al jaren geen flessen meer uit deze serie gekocht. Ik hik aan tegen een prijs van € 147,50 voor de hele serie van vier flessen. Ik besef me dat het een kostbaar bier is om te maken en dat beleving wat mag kosten. Maar dit is wel echt stevig.
Desondanks bestel ik vol overgave een doos. Hertog Jan vatgerijpt Rijn is studiemateriaal voor mijn boek Rivier van Bier over de Rijn, dat over een paar jaar moet verschijnen. Net als de vatgerijpte bieren heeft zo’n boek tijd nodig. Nog meer dan het bier zelfs. Waar brouwer Micha Peute een jaar of drie bezig is met een vatgerijpt serie, ben ik een jaar of vijftien aan het reizen, lezen en schrijven voordat het boek eindelijk het licht ziet. Deze serie bier geeft inspiratie. Misschien is het manuscript wel eerder klaar.
Een paar dagen later belt de pakketbezorger aan met een zwart/bruine kartonnen doos. Hertog Jan Grand Prestige Vatgerijpt staat erop in de vorm van een wapenschild. “Uit liefde voor bier” staat eronder. Het is tijd voor de unboxing en daar neem ik de tijd voor. Het gaat om de beleving. Uit de doos komen vier schitterende zwarte kokers, fraai vormgegeven met ieder een ander deel van de loop van der Rijn erop gedrukt, in hoogglans. Daarnaast twee zwarte doosjes met een proefglas en een folder met een mooi verhaal over het ontstaan van ieder bier. Ook de flessen zien er prachtig uit. Zwaar glas, mooi etiket en met champagnekurk. Het water loopt je ervan in de mond. Ik begin iets van de prijs van beleving te begrijpen.
De Rijn is een prachtig thema. Micha heeft zich laten inspireren door de gedistilleerdcultuur in drie Duitssprekende landen die aan de rivier liggen. Bij zijn collega van de Diebels brouwerij ontdekt hij bierbrand, een distillaat uit bier. In de manier waarop ik de rivier benader, stroomopwaarts, is dit het eerste bier dat ik drink. Speciaal hiervoor heeft Micha een blonde Grand Prestige gebrouwen die een mooie, ietwat alcoholische combinatie met het vat vormt. Het is nog een hele tour om voldoende vaten te vinden, want bierbrand wordt niet vaak gerijpt op vat.
Verreweg bekendste vaten uit de serie zijn die voor weinbrand, het Duitse antwoord op cognac. Uit Oostenrijk komen de vaten voor inländer rum. Maar het mooiste verhaal is dat van de Zwitserse obstler. Dat is een distillaat dat voor een belangrijk deel uit fruit bestaat, appel en peer. Maar obstler drink je niet gerijpt. Er bestaan geen vaten van. Van de afzonderlijke vruchten waaruit obstler gemaakt is, appel, peer en kers, bestaan wel distillaten die soms wel op hout rijpen. En dus heeft Micha die vaten geselecteerd om het bier in te laten rijpen en vervolgens in de goede verhoudingen te mengen. Zo lukt het om een Grand Prestige op vatgerijpte obstler te maken. Wat een heerlijk idee om te verzinnen en nog mooier om het uit te voeren. Het bier is prachtig, met zwoele kers en de ronde smaak van apfelbrand.