Stadschcommandant

23 okt Stadschcommandant

[2024] Soms ontdek je een bier waar een mooi verhaal achter steekt. Of zelfs meerdere verhalen. Dat is het geval met de Stadschcommandant. Het eerste verhaal is tamelijk duidelijk. Het bier is speciaal gebrouwen voor de Grolle dagen, waarin de slag om Groenlo van 1627 wordt herdacht. Groenlo, of Grolle in het lokale dialect, is tegenwoordig een leuk en charmant vestingstadje. In de Tachtigjarige Oorlog voeren Spanjaarden en Staatse troepen een heftige strijd om de vesting. In 1627 weet prins Frederik Hendrik Grolle definitief bij het Staatse grondgebied te voegen. De overwinning wordt bezongen door Vondel en Hugo de Groot. De lange Spaanse bezetting zorgt er wel voor dat Groenlo en omgeving een katholieke enclave blijft in de Achterhoek.

Iedere twee jaar herdenken de inwoners van Groenlo het beleg door de hele binnenstad terug te brengen naar de sfeer van vierhonderd jaar geleden, compleet met speciaal gebouwde houten huizen. Honderden acteurs voeren in en buiten de stad de slag opnieuw op, met paarden en kanonnen. De Tachtigjarige Oorlog is hier springlevend. Dat is ook de reden dat in de Calixtuskerk het Nationaal Museum Tachtigjarige Oorlog zal worden gevestigd. De Stadschcommandant is een ‘authentiek bruin bier, passend bij de tijdsgeest van weleer’. Wat dat ook moge betekenen. Het smaakt in ieder geval uitstekend. Dat zal destijds ook het belangrijkste zijn geweest.

Het tweede verhaal ligt er minder dik bovenop, maar vind ik zelf minstens net zo interessant. Groenlo is de geboorteplaats van Grolsch. Sterker nog, Grolsch wil zeggen: ‘uit Grolle’. De oorspronkelijke brouwerij is twaalf jaar oud als de slag om Grolle woedt. Volgens de officiële geschiedschrijving sticht Willem Neerfeldt de brouwerij in 1615. Op de plaats waar de oorspronkelijke brouwerij stond, is nu een café-restaurant te vinden. Het heeft een klein museum, dat op afspraak te bezoeken is. Ernaast rusten timmermannen uit met een flesje Grolsch in de hand. Een pijpje en geen beugel, tot m’n verbazing. Aan het eind van de 19^e eeuw komt de brouwerij in handen van de familie De Groen. De brouwerij fuseert in 1922 met een brouwerij uit Enschede. In 2004 besluit Grolsch de stambrouwerij in Groenlo te sluiten. Na de vuurwerkramp in Enschede, die de brouwerij in Enschede zwaar beschadigde, is in Boekelo een gloednieuwe efficiënte brouwerij gebouwd, die de hele productie overneemt. Op het terrein van de voormalige brouwerij in Groenlo verrijst een woonwijk. Een oude koperen brouwketel houdt het verleden levend. In 2007 verkopen de aandeelhouders, waaronder de familie De Groen, Grolsch aan brouwgigant SABMiller.

Dan blijkt het bloed te kruipen waar het niet gaan kan. Twee neven De Groen investeren in een kleine brouwerij, die gevestigd wordt in de directievilla van de oude brouwerij in Groenlo. Het is de plek waar de familie vroeger woonde. De brouwerij krijgt de toepasselijke naam ‘Brouwersnös’, oftewel brouwersnest. Er wordt weer gebrouwen in Groenlo. Voor het brouwen van Stadschcommandant slaan Grolsch en Brouwersnös de handen ineen. Het is een echte collab van brouwerijen die Groenlo in het hart hebben. Een samenwerking van een grote brouwerij en een veel kleinere. Dat is verfrissend, want het komt te weinig voor. Samenwerken is nu eenmaal lastiger dan strijden. Ik vind het een mooie gedachte om een eeuwenoude strijd te herdenken met zo’n samenwerkingsbier.