De ‘O’ in de maand

De ‘O’ in de maand

[2007] Wanneer de bladeren beginnen te kleuren en de ochtenden fris en vochtig voelen, begint het bij de bierliefhebber te kriebelen. De dagen korten en hij weet: het bokbier komt eraan. Vanaf begin oktober stroomt het weer uit de taps en staat het te stralen in het schap. Bokbier in alle smaken en geuren. En maar in één kleur: bruin.

Bokbier als een herfstbier is een typische Nederlandse traditie. In ons omringende landen is één of andere vorm van bok te vinden. Maar geen land heeft er de oude traditie van het herfstbier aan gegeven. De traditie van herfstbier gaat terug tot de eerste brouwsels die onze streken gebrouwen zijn. De grondstoffen voor bier zijn water, gemoute gerst en hop. Water is er het hele jaar in overvloed. De nieuwe oogst aan gerstemout en hop is pas vanaf september beschikbaar. Dat is het moment dat de brouwer met de vruchten van de nieuwe oogst aan de slag kan. En om dit te vieren maakt hij een speciaal brouwsel. Extra sterk en in vroeger tijden extra gehopt. Een bier om de komende koude periode met kracht tegemoet te treden.

Er was nog een andere reden waarom vanaf september het brouwseizoen weer begon. Brouwen was eeuwenlang een huislijke gebeurtenis. In de zomer was alle menskracht op het land nodig. Er was simpelweg geen tijd om te brouwen. Het werk in het veld vroeg alle aandacht en alle handen die beschikbaar waren. De paar slimmeriken die toch de tijd vonden om in de zomer bier te maken kwamen van de koude kermis thuis. De gisting, het onbegrepen proces waarbij het bier zijn alcohol en belletjes krijgt, liep niet zelden uit de hand en het bier werd zuur. In het najaar was dat risico veel kleiner.

En de naam bokbier, waar komt die dan vandaan? Op het etiket is vaak een plaatje van een bok te zien. Heeft het daar wat mee te maken? Het antwoord is een simpel nee. Eerst was er de naam Bok (of Bock zoals sommige brouwers schrijven) en later is het plaatje als herkenningsteken erbij gekomen. Bokbier kreeg zijn naam van onze oosterburen. In München was het bier uit het verderop gelegen plaatsje Einbeck erg populair. Het Einbeckischer bier of Ainpöckischer bier zoals het in het dialect heette werd meer en meer besteld. Ainpöckischer werd al snel ein Pöckischer bier en in de loop van de tijd ein Bockbier. Zo is de naam als aanduiding voor sterk kwaliteitsbier ook naar Nederland gekomen. Het bier uit Einbeck bestaat nog steeds. Het lijkt echter in niets op het bokbier zoals wij dat kennen. In bierspeciaalzaken kun je het met enige moeite vinden. Bokbier als synoniem voor kwaliteit is ook in andere landen terug te vinden. Zo heet een van de grootste pilsmerken in Portugal Superbock.

 Die plaatjes van bokken, die vroeger zo handig waren voor de herkenning, leveren in de moderne tijd problemen op. De Europese Commissie werkt aan een nieuwe wet. Alle bieren die in naam en in plaatjes op het etiket suggereren dat er een ingrediënt in zit, krijgen een speciale vermelding. Dus misschien leest u volgend jaar: ‘Bokbier. Met 0% bok’.
Geen reactie's

Sorry, het is niet mogelijk om te reageren.