Us Heit

Us Heit

[2011]  De provincie Friesland is niet gezegend met heel veel brouwerijen. Sterker nog, het is er maar eentje. Maar het is er dan wel eentje om trots op te zijn. De Friesche bierbrouwerij Us Heit is één van de allereerste nieuwe microbrouwerijen die in de jaren tachtig de deuren opende in een tijd dat dat helemaal niet vanzelfsprekend was. In een provincie waar brouwen van bier helemaal niet vanzelfsprekend is. Het is aan de pioniersgeest van Aart van der Linden te danken dat de brouwerij ruim vijfentwintig jaar later nog steeds succesvol is. Veel van die eerste pioniers hebben het niet volgehouden, een enkele sloot zich aan bij een groot brouwconcern. Maar in de oude zuivelschool van Bolsward blijft Aart doorbrouwen. Het liefst in de luwte en zonder poeha, zoals je van een Fries verwacht. Maar daardoor hoor je weinig over deze bierpionier, en dat is jammer.

Het was dan ook niet meer dan terecht dat in 2009, toen brouwerijen centraal stonden in de week van de Smaak, Aart werd uitgekozen tot Nederlands held van de smaak. Die verkiezing heeft hij te danken aan zijn pioniersgeest, maar ook aan het feit dat hij, naast Bavaria, de enige brouwer in Nederland is, die zijn eigen gerst vermout. Aart ontwikkelde daarvoor een speciale eigen kleine mouterij.

Maar bij een eigen brouwerij en mouterij blijft het niet bij Us Heit. Uit mout, water en gist kun je immers ook whisky stoken. En dus volgde negen jaar geleden, Frysk Hynder, de eerste whisky van eigen bodem. Een dure hobby, want whisky moet minstens drie jaar op houten vaten rijpen, voordat het officieel whisky mag heten. Frysk Hynder maakt gebruik van vaten die eerder voor andere dranken gebruikt zijn. Dat heeft twee voordelen. Ten eerste zuigt het hout minder distillaat op, waardoor het verlies lager is. Ten tweede geeft de drank een extra volle smaak aan de whisky. Zo is er Frysk Hynder te vinden die gerijpt heeft op portvaten, op sherryvaten en zelfs op wijnvaten. Mij bevalt de portversie het beste, omdat dit een mooie volle ronde gloed aan de smaak van het distillaat meegeeft.

De houding van ‘doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg’ merk je ook als je de brouwerij/mouterij/stokerij in de oude zuivelschool van Bolsward bezoekt. Grote kans dat Aart je zelf in alle Friese nuchterheid ingetogen rondleidt. Hij vertelt over zijn liefde voor koperen ketels en de waar de naam Us Heit (ons vadertje) vandaan komt. Us Heit is Willem Lodewijk, stadhouder van Friesland. De naam leek hem wel toepasselijk, aangezien ‘Us Mem de melk al deed.’ Zijn oproep is om ook voldoende, maar met mate, andere bieren te blijven drinken. De gist die na het brouwen overblijft is onmisbaar in cosmetica. Dat geldt overigens niet voor de Friese gist, dat is te weinig om te hergebruiken. Al lopend besef je: deze gedreven man heeft iets heel bijzonders neer gezet, waar je je petje diep voor af moet nemen. In het proeflokaal bij de brouwerij kun je vervolgens ontdekken tot welke smaakrijkdom deze pioniersgeest geleid heeft.

Geen reactie's

Sorry, het is niet mogelijk om te reageren.