De Boom afgestoft

De Boom afgestoft

[2024] Onlangs bracht ik voor het eerst in lange tijd weer een bezoekje aan het Nationaal Biermuseum De Boom in Alkmaar. Ja, we hebben een heus Nationaal Biermuseum, helemaal gerund door vrijwilligers. Het museum heeft onlangs een afstofbeurt gekregen en dat was goed te merken. De collectie zag er een stuk frisser uit dan ik me herinnerde en er is een heuse audiotour. Niet dat het daarmee een eigentijds en flitsend museum is geworden, maar daarover later meer.

Het museum is gevestigd in een pand waarin in de zestiende eeuw bierbrouwerij De Boom gevestigd was. Dat de boom het symbool is voor zuiver water, wist ik niet. Wel logisch, want als het water niet goed is, groeien er ook geen bomen. En zonder goed water geen goed bier. Vandaar dat er zoveel brouwerijen een Oranjeboom als merkteken hadden. Dat geldt niet alleen voor de brouwerij die we nu ook nog kennen, maar ook onder andere voor Dommelsch en dus de brouwerij in Alkmaar. Echte braverdjes waren het niet, want in 1656 werd brouwerij De Boom gesnapt terwijl het haar bier als hoger gewaardeerd bier uit Haarlems verkocht, waar het brouwwater nog beter van kwaliteit was. Een eeuw later is de brouwerij verdwenen. Het pand wordt een pakhuis. Nog eens twee eeuwen later is het gebouw een verloederde bouwval in het centrum van de stad. Maar in de jaren tachtig van de vorige eeuw gloort er toch weer een bierige toekomst. In 1987 opende niemand minder dan Freddy Heineken het gloednieuwe museum. De kern van de collectie is door Heineken in bruikleen gegeven. Je ziet oude brouwmaterialen, een kuiperswerkplaats, oude reclameplaten, veel glazen en zelfs een heus cafeetje uit de universiteit van Leiden. Het geeft een aardig, maar wat statisch beeld van het brouwproces zoals dat een dikke eeuw geleden gebruikelijk was. De videoschermen tonen een film naar aanleiding van de tentoonstelling Bier! in het Amsterdams Historisch Museum. De tentoonstelling was in 1994.

Blijkbaar was het museum goede een vingeroefening, want in 1991 opende de Heineken Experience in de Amsterdamse brouwerij aan de Stadhouderskade, die in 1988 gesloten was. De koepelorganisatie Centraal Brouwerij Kantoor ontfermde zich over het museum in Alkmaar, waardoor er ook wat voorwerpen van andere brouwerijen te vinden zijn, zoals een antieke schrootmolen van de Alfa brouwerij uit Schinnen. In die tijd schonk het proeflokaal op de begane grond bieren van alle aangesloten brouwerijen bij het CBK volgens een vast rotatieschema. Het museum zelf werd toen ook al gerund door lokale vrijwilligers.

De craftbierrevolutie lijkt aan het museum voorbij gegaan te zijn. Of het moet het eigen museumbier zijn dat in het barretje verkocht wordt: een IPA, saison en bock. De opfrisbeurt is voor een belangrijk deel door Heineken gefinancierd. Dat is te zien ook. Overal staan wanden van groene Heinekenkratten en het slechtst bezochte stukje van de collectie is een kamertje waar het belang van 0.0 uit de doeken gedaan wordt. Zo lijkt het beeld dat het museum schetst zelf ook uit een vervlogen tijd te komen. Misschien niet helemaal in de geest van een werkelijk ‘nationaal’ museum. Aan de andere kant, het is geweldig dat Heineken het museum ondersteunt en zo het verleden in ere houdt. Want zonder Heineken was er hoogstwaarschijnlijk helemaal geen museum geweest.

Geen reactie's

Sorry, het is niet mogelijk om te reageren.