Maarts bier

Maarts bier

[2021] Maarts bier, dat klinkt tegenwoordig vreemd in onze oren. Maar er was een tijd dat maarts bier een begrip was. Maarts verwijst naar de maand maart. Ook in Frankrijk en België bestond een bière de mars, wat de letterlijke vertaling is van maarts bier in het Frans. In Duitsland en Oostenrijk is Märzen tot op de dag van vandaag een bekend biertype. März is het Duitse woord voor maart. De meeste maartse bieren waren wat zwaarder dan wat er normaal gebrouwen werd. In de koude maanden van het jaar was het wat eenvoudiger om goed bier te brouwen. In de zomer is de kans groter op infectie door bacteriën, die het bier ongewenst zuur maken. Bij lage temperaturen groeien die bacteriën minder goed. Er waren zelfs wetten die het brouwen van bier in de zomermaanden verboden. Het zwaardere bier moest goed blijven zodat het gedurende de hele zomer kon worden gedronken – totdat het nieuwe brouwseizoen weer begon. De alcohol en de hop in het bier fungeerden als een natuurlijk conserveringsmiddel.

De traditie van alleen brouwen in de winter vind je nog steeds terug bij de lambiekbrouwers. Zodra het zonnetje echt gaat schijnen, stoppen zij met brouwen. De kans op ongewenste verzuring van het bier is gewoonweg te groot. Opvallend is dat door de klimaatverandering het brouwseizoen gemiddeld een paar weken korter is dan een eeuw geleden. In de zomer staan de brouwketels misschien wel stil, er is wel tijd voor het steken van de geuze. Maar het opvangen van een plotselinge extra vraag, dat gaat niet.

Voor moderne hoog-technologische brouwerijen maakt de buitentemperatuur niet meer uit. In de gesloten gistingstanks is de temperatuur eenvoudig te reguleren. Daarmee verdween het maarts bier langzaam uit het collectieve geheugen. Het enige wat we van dit gebruik in Nederland nog hebben overgehouden is de lentebock. Ook dat is een zwaarder bier, onze moderne ode aan een lange brouwerstraditie.

Deze traditie staat ook aan de basis van de vreemde gewoonte om tijdens het Oktoberfest een zwaarder bier te tappen. Je zou verwachten dat bij dit drinkfestijn juist een festivalbier met minder alcohol uit de kranen stroomt. Niets is minder waar. Oktoberfestbier is zwaarder dan het Helles dat gewoonlijk in Beieren gedronken wordt. Oktoberfestbier, dat is eigenlijk Märzen, het bier dat in maart voor de zomer gebrouwen werd. Met het aankomenden nieuwe brouwseizoen in de koude maanden is het logisch dat de oude voorraad eerst opgemaakt moet worden. De lagertanks moeten leeg. Hoe handig is het dan om daarvoor een feest te organiseren? Het zou me niet verbazen dat bij de oogstfeesten vroeger in Nederland ook maarts bier werd gedronken. Overigens is er in de loop der tijd een behoorlijk verschil ontstaan tussen het Märzen in Beiere, en het bier dat in Oostenrijk Märzen wordt genoemd. Dat laatste is wat de Duitser een Helles zou noemen. Iets minder zwaar dan de Beierse variant dus.

Op de website van Craft Beer & Brewing kwam ik trouwens nog een heel andere definitie van bière de mars tegen. Dit bier zou juist een laag alcoholisch en rins bier zijn, een tweede aftreksel van de mout die gebruikt wordt om lambiek mee te brouwen. Een frisse dorstlesser dus, voor de warme maanden. Door het rinse karakter zou dit bier toch enig bewaarpotentieel hebben.

Geen reactie's

Sorry, het is niet mogelijk om te reageren.